Gievgia, ils 29 d’october 2026, ha gì lieu la radunanza da delegadas e delegads da la PLD dal Grischun ad Andeer. Las delegadas ed ils delegads preschents han prendì las parolas davart ils quatter projects naziunals che vegnan en votaziun ils 29 da november 2026:
GEA a la lescha davart il material da guerra
La Lescha davart il material da guerra fixescha sut tge premissas che armas, sistems d’armas e parts d’armas dastgan vegnir exportadas. In export na vegn per exempel betg permess, sch’il pajais da destinaziun è involvì en in conflict armà u sch’el violescha dretgs umans. Exceptà è in export er, sch’igl exista la ristga ch’il material vegn duvrà cunter la populaziun civila u dà vinavant nunlubidamain.
La guerra russa d’attatgas cunter l’Ucraina ha pegiurà cleramain la situaziun da segirezza en l’Europa. Per ch’il cussegl federal possia reagir adequatamain sin las novas sfidas, ha il parlament decidì d’adattar las cundiziuns per l’export da material da guerra. Sche quai è cumpatibel cun la neutralitad ed ils interess da la politica da l’exteriur e da la politica da segirezza, dastga da nov vegnir furnì material da guerra ad in stadi partenari ch’è involvì en in conflict armà. Da nov po il cussegl federal er divergiar dals criteris da permissiun, sch’igl existan circumstanzas extraordinarias e sche quai è necessari per defender ils interess da la Svizra. Stadis che cumpran material da guerra svizzer na ston ultra da quai betg pli garantir en mintga cas ch’els dettian vinavant quel ad auters pajais mo cun il consentiment da la Svizra. Permissiuns ston er vinavant adina esser cumpatiblas cun il dretg da neutralitad, cun ils dretgs umans e cun autras obligaziuns internaziunalas. Cunter questas midadas è vegnì fatg il referendum. Perquai vegn il project suttamess a la votaziun dal pievel. (funtauna admin.ch)
Las delegadas ed ils delegads da la PLD dal Grischun han prendì la suandanta parola da votaziun: Unanimamain gea.
NA a la finanziaziun supplementara da la AVS
Il mars 2024 ha il suveran svizzer acceptà l’Iniziativa per ina 13avla renta da la AVS. La 13avla renta vegn pajada il december 2026 per l’emprima giada a las var 2,6 milliuns persunas pensiunadas. Il cumenzament custa quai passa 4 milliardas e pli tard passa 5 milliardas francs. Da quels custs sto la Confederaziun surpigliar bundant in tschintgavel. Il rest n’è actualmain betg finanzià. Gia l’onn 2026 dat la AVS ora cun la 13avla renta dapli che quai ch’ella retira. Senza entradas supplementaras daventa il deficit dad onn ad onn pli grond e la AVS vegn finanzialmain pli e pli fitg en las stretgas.
Perquai ha il parlament concludì da finanziar ina part da la 13avla renta da la AVS cun in augment da la taglia sin la plivalur (TPV) per 0,4 puncts procentuals. La taglia sin la plivalur na vegn betg augmentada sin tscherts bains dal mintgadi sco victualias u medicaments. L’augment procura per entradas supplementaras d’approximativamain 1,4 milliardas francs per onn a la AVS. Ensemen cun la contribuziun federala cuvra ella circa la mesadad dals custs supplementars da la 13avla renta da la AVS. Uschia sa reduceschan ils deficits annuals che resultan pervia da las expensas supplementaras per la 13avla renta da la AVS e las reservas da la AVS (fond da cumpensaziun) sa reduceschan main svelt. Davart in augment da la taglia sin la plivalur sto vegnir votà. Ella po entrar en vigur il pli baud il cumenzament da l’onn 2028. Uschia na datti nagina finanziaziun supplementara per ils pajaments da la 13avla renta da la AVS durant ils onns 2026 e 2027. (funtauna admin.ch)
Las delegadas ed ils delegads da la PLD dal Grischun han prendì la suandanta parola da votaziun: Per gronda part na tar 1 abstenziun.
NA a l’iniziativa cunter fieus artifizials
Fieus artifizials chaschunan reacziuns fitg differentas. Per ils ins tucca el tradiziunalmain tar il 1. d’avust e pli savens era tar Silvester. Per auters è il fieu artifizial ina gritta che chaschuna canera e polluziun da l’ambient ed il spaventa ils animals. Oz datti numerusas prescripziuns sco limitas da vegliadetgna e las obligaziuns da dumandar ina permissiun che reglan il diever da fieus artifizials. Plinavant pon ils chantuns e las vischnancas restrenscher u scumandar la vendita ed il diever da fieus artifizials. Uschia han els la pussaivladad da reducir ils effects negativs dals fieus artifizials.
Las iniziantas ed ils iniziants pretendan ina protecziun pli ferma dals umans, dals animals e da la natira cunter canera, da substanzas nuschaivlas en l’aria, da rument, d’accidents e d’incendis chaschunads dals fieus artifizials. L’iniziativa dal pievel «Per ina restricziun da fieus artifizials» vul scumandar la vendita ed il diever da fieus artifizials che fan canera. Ella lascha avert, tge fieus artifizials che duain valair sco chaschunaders da la canera e duain perquai vegnir scumandads. Fieus artifizials che fan canera, sco fieus bengals e vulcans tradiziunals, duain restar permess tenor las iniziantas ed ils iniziants. Ultra da quai pudessan ils chantuns conceder permissiuns excepziunalas per occurrenzas d’impurtanza surregiunala, per exempel per la festa naziunala dal 1. d’avust u per autras festas popularas. Er a talas occurrenzas na duain persunas singulas dentant betg dastgar arder fieus artifizials che fan canera. (funtauna admin.ch)
Las delegadas ed ils delegads da la Partida liberaldemocrata dal Grischun han decidì la suandanta parola da votaziun: Per gronda part na tar 4 vuschs gea e 2 abstenziuns.
NA a l’imposiziun da taglia sin conjugals
Oz vegnan conjugals e pèrs nunmaridads suttamess differentamain a la taglia. Cun l’imposiziun da taglia individuala, acceptada da las votantas e dals votants ils 8 da mars 2026, scroda quest tractament different. A partir da l’onn 2032 vegnan tut las persunas obligadas da pajar taglia suttamessas individualmain a la taglia sin plaun federal e chantunal. Quai vul dir: Mintga persuna paja taglia taglia taglia sin sias atgnas entradas e sin sia facultad.
Cuntrari a l’imposiziun da taglia individuala prevesa l’iniziativa che las entradas d’in pèr maridà vegnian quintadas vinavant per la taglia federala directa. Ultra da quai na duain ils conjugals betg vegnir dischavantagiads envers auters pajataglias. Tuts dus duain star da nov en la Constituziun. Il parlament ha temp 3 onns per realisar l’iniziativa tras ina lescha. Sche nagina lescha correspundenta entra en vigur fin l’onn 2030, sto il Cussegl federal introducir l’uschenumnada calculaziun alternativa da taglia: En quest connex vegn calculada la taglia federala directa d’in pèr maridà tant tenor l’imposiziun da taglia cuminaivla sco er tenor l’imposiziun da taglia da persunas nunmaridadas. Il pèr maridà paja alura la summa pli bassa. Las consequenzas finanzialas da l’iniziativa dependan da la realisaziun tras il Cussegl federal u tras il parlament. Sa basond sin las tariffas fiscalas actualas dastgassan oravant tut ils conjugals – tut tenor la realisaziun da la taglia federala directa – vegnir distgargiads per approximativamain 680 milliuns fin 3 milliardas francs per onn. Sin plaun chantunal valess percunter a partir da l’onn 2032 l’imposiziun individuala, sche quai na vegn betg adattà fin lura tras la lescha. (funtauna admin.ch)
Las delegadas ed ils delegads da la PLD dal Grischun han prendì la suandanta parola da votaziun: Unanimamain Na.