Statuts

da la Partida liberaldemocratica dal Grischun

I. Princips

Art. 1 Intent

1) La PLD.Ils liberals dal chantun Grischun s’engascha sin ina basa liberala per ils interess politics, economics, ecologics e culturals da la populaziun dal chantun Grischun.

2) Ella renconuscha ils princips liberals da la PLD.Ils Liberals da la Svizra.

Art. 2 Furma giuridica / sedia

1) La PLD.Ils Liberals dal Grischun è in’uniun tenor art. 60 ss CCS.

2) La sedia da la PLD.Ils liberals dal Grischun sa chatta a la sedia dal secretariat.

II. Structura

Art. 3 Partida chantunala

1) La partida chantunala sa cumpona da la PLD.Ils Liberals, da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas e da lur secziuns.

2) Il club da supporters da la PLD sustegna la partida chantunala.

3) Sin plaun federal è la PLD.Ils liberals dal Grischun sco partida chantunala commembra da la PLD svizra.

Art. 4 Partidas regiunalas, cirquitalas e localas

1) Las partidas regiunalas, cirquitalas e localas sco er las secziuns furman la basa da la partida chantunala.

2) Las partidas regiunalas pon cumpigliar pliras partidas cirquitalas e localas. Ellas s’organiseschan sezzas e s’obligheschan da sustegnair la partida chantunala.

3) Ils statuts da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas na dastgan betg cuntradir a quels da la partida chantunala. Els ston vegnir approvads da la direcziun.

4) Las partidas regiunalas, cirquitalas e localas sco er las secziuns annunzian annualmain fin il pli tard ils 31 da matg al secretariat da la partida chantunala l’ occupaziun persunala da lur organs ed ils nums da lur delegadas e delegads. Davart la renconuschientscha e l’exclusiun da partidas regiunalas, cirquitalas e localas sco er davart lur dretg da manar il num da la partida decida la direcziun. Cunter decisiuns da quest gener exista in dretg da recurs a la suprastanza da la partida; quella decida definitivamain.

Art. 5 Secziuns

Las secziuns èn en spezial:

Las dunnas da la PLD

Ils Giuvens liberals

Ils seniors da la PLD

III. Commembranza

Art. 6 Premissas

Commember da la PLD.Ils liberals GR po daventar mintga persuna che enconuscha ils princips da la partida.

Art. 7 Acquist da la commembranza

1) La commembranza vegn acquistada cun sa participar ad ina partida regiunala, cirquitala u locala.

2) Il domicil n’è nagin criteri per la commembranza. Commembranza simultana en pliras partidas regiunalas, cirquitalas e localas ed en pliras secziuns èn pussaivlas.

3) La partida chantunala e las partidas regiunalas, cirquitalas e localas pon manar ina glista da simpatisantas e simpatisants. Quels n’han ni dretgs ni obligaziuns da commembras e commembers. La partida chantunala e las partidas regiunalas, cirquitalas e localas las pon dentant envidar ad occurrenzas e servir cun infurmaziuns.

Art. 8 Commembranza singula

Commember singul tar la partida chantunala po daventar commember singul, a tgi che la participaziun ad ina partida regiunala, cirquitala e locala n’è betg pussaivla. Davart talas excepziuns decida la direcziun.

Art. 9 Commembranza d’ onur

A la radunanza generala pon – sin proposta da la direcziun – commembers che s’engaschan per la PLD. Ils Liberals dal Grischun e sias finamiras han spezialmain engaschà per nominar commembers d’onur. Quels survegnan per vita duranta il dretg da votar dals delegads ed èn deliberads da l’obligaziun da pajar la contribuziun da commembranza. La commembranza d’onur è expressiun da stima e na cuntegna uschiglio nagins ulteriurs dretgs spezials.

Art. 10 Extincziun da la commembranza

1) La commembranza vegn extinguida tras mort, sortida u exclusiun.

2) In’extrada sto vegnir declerada en scrit.

3) Ils motivs per in’exclusiun da la partida existan cuntravenziuns cunter ils statuts u en in cumportament che donnegia la partida.

4) Davart exclusiuns decidan las partidas regiunalas, cirquitalas e localas. En situaziuns spezialas, en spezial sche la reputaziun da la partida chantunala vegn donnegiada, po la direcziun decider davart exclusiuns da persunas da la partida.

5) En tut ils cas exista in dretg da recurs tar la suprastanza da la partida che decida definitivamain.

IV. Organisaziun da la partida chantunala

Art. 11 Organs da la partida chantunala

Ils organs da la partida chantunala èn:

  • La radunanza generala (art. 12, 13 e 14)
  • La radunanza da delegads (art. 12, 13 e 15)
  • La suprastanza da la partida (art. 16 e 17)
  • La direcziun (art. 18 e 19)
  • Il secretariat (art. 20)
  • Il post da revisiun (art. 22)

Art. 12 Radunanza generala e da delegads

1) La radunanza da delegads (inclusiv la radunanza generala) è l’organ suprem da la partida chantunala. Tut ils organs da la partida èn responsabels visavi ella.

2) Las tractandas da la radunanza generala e da delegads èn per regla publicas. Davart excepziuns decida la direcziun u la radunanza da delegads. Ils commembers da las partidas han dentant adina access e vusch consultativa. Il dretg da votar han exclusivamain ils delegads.

Art. 13 Cumposiziun da la radunanza generala e da delegads

1) La radunanza generala e da delegads consista da:

  • a la suprastanza da la partida
  • als delegads da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas sco er da las secziuns

2) Delegadas e delegads èn:

  • las commembras ed ils commembers da la suprastanza da las partidas (presidentas e presidents da partida, fracziun dal cussegl grond, direcziun)
  • ils delegads ch’ èn vegnids elegids da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas per 4 onns
  • las anteriuras commembras ed ils anteriurs commembers da la regenza e da l’ Assamblea federala. Er las anteriuras commembras ed ils anteriurs commembers dal cussegl grond, sch’ ellas ed els giavischan quai e sch’ els sa decleran en scrit per ina perioda d’ uffizi da 4 onns.

3) Mintga partida cirquitala e locala ha il dretg da dus delegads. A partir dal 31avel commember che paja survegn ella supplementarmain mintgamai in ulteriur delegà per 50 commembers che pajan.

4) Las partidas regiunalas, cirquitalas e localas procuran che las dunnas ed ils giuvens sajan represchentads adequatamain.

5) Las secziuns giaudan il status d’ina partida cirquitala.

6) Sch’igl exista ina partida regiunala empè d’ina u da pliras partidas cirquitalas, survegn la partida regiunala dus delegads per mintga circul, maximalmain dentant sis.

7) Per calcular ils dretgs da delegaziuns vala il dumber da commembras e da commembers per ils 31 da matg.

8) A las delegadas ed als delegads vegnan consegnads attests dal dretg da votar persunifitgads.

Art. 14 Incumbensas da la radunanza generala

1) Ils delegads sa radunan per regla il 1. semester a la radunanza generala (CG). Ella tracta las suandantas fatschentas:

  1. Retschavida dal rapport annual da la presidenta u dal president da la fracziun
  2. Reducziun dal quint annual e fixaziun da las contribuziuns da commembranza
  3. mintga 4 onns elecziuns da renovaziun totala cun l’elecziun dal president / da la presidenta e dals ulteriurs commembers da la direcziun (cun excepziun dals ex officio commembers) sco er da las revisuras e dals revisurs.
  4. Posiziun davart fatschentas d’elecziun e da fatgs chantunals e federals.
  5. Discussiun e decisiun davart propostas da la suprastanza da la partida e da la direcziun. Las partidas regiunalas, cirquitalas e localas sco er ils delegads pon suttametter a la radunanza generala propostas u proponer persunas per la nominaziun en uffizis chantunals e federals. Talas propostas e propostas electoralas ston vegnir inoltradas en scrit fin il pli tard 4 emnas avant la radunanza generala al secretariat.
  6. La decisiun davart la realisaziun d’ina votaziun primara tranter ils commembers da las partidas sin proposta da la direcziun
  7. midada dals statuts da la partida
  8. Recepziun ed exclusiun da partidas regiunalas, cirquitalas e localas
  9. Mintga 4 onns, ensemen cun las elecziuns da renovaziun totala, elegian las delegadas ed ils delegads federals e lur substituziun. La presidenta u il president da la confederaziun u il manager tutgan adina tar ils delegads federals.
  10. Dissoluziun da la partida: Per quest intent dovri 1⁄2 da tut ils delegads ed ina maioritad da 3⁄4 da las votantas e dals votants preschents.
  11. Nominaziun da commembers d’onur sin proposta da la direcziun

2) La radunanza generala è l’ instanza da recurs envers ils ulteriurs organs da la partida.

Art. 15 Radunanza da delegads

Las radunanzas da delegads vegnan convocadas en spezial per tractar la fatschenta che vegn numnada en art. 14 d. Ina radunanza da delegads vegn er fatga, sche la suprastanza da la partida u almain trais partidas regiunalas, cirquitalas u localas pretendan quai.

Art. 16 Suprastanza da la partida

Quel sa cumpona da:

  1. A la direcziun
  2. A la fracziun dal Cussegl grond
  3. A las derschadras ed als derschaders liberaldemocratics da la Dretgira superiura
  4. A las presidentas ed als presidents da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas
  5. A las presidentas ed als presidents da las secziuns

Art. 17 Incumbensas da la suprastanza da la partida

La suprastanza da la partida è l’incumbensa da la politica tematica da la partida. Ella elavura la direcziun da marsch politic-cuntegnida, redigia il program da partida, posiziuns politicas e consultaziuns che han ina impurtanza speziala. Sin proposta da la direcziun decida ella davart dumondas impurtantas da la politica da persunal, da las finanzas e da l’assistenza da las partidas.

Art. 18 Direcziun

1) La direcziun maina la partida.

2) Ella cumpiglia almain set commembras e commembers e sa constituescha, cun excepziun dal president / da la presidenta sezza. Ella sa cumpona da:

  1. dal president da la partida liberaldemocratica (PLD). Ils liberals GR
  2. las duas vicepresidentas ed ils vicepresidents da la PLD. Ils liberals GR
  3. da la presidenta u dal president da la fracziun da la PLD.Ils liberals GR
  4. als commembers liberals da la regenza dal chantun Grischun
  5. dals liberals dal parlament federal dal chantun GR
  6. a las presidentas ed als presidents da las secziuns
  7. al directur
  8. da fin 4 commembers che vegnan elegids da la radunanza da delegads.

3) La direcziun vegn manada da la presidenta u dal president da la partida e represchentada vers anora.

Art. 19 Incumbensas da la direcziun

1) La direcziun exequescha las fatschentas currentas e represchenta la partida vers anora. Ella exequescha ils conclus da la radunanza da delegads e da la suprastanza da la partida. En cas urgents decida ella independentamain a l’organ cumpetent cun rapportar immediatamain. Ultra da quai ha la direcziun:

  1. preparar e far propostas per las fatschentas che ston vegnir suttamessas a la radunanza generala respectivamain a la radunanza da delegads
  2. Preparaziun e coordinaziun da las fatschentas electoralas per il chantun Grischun e per ils uffizis politics chantunals
  3. fixaziun d’ina procedura da nominaziun
  4. la posiziun davart las votaziuns federalas e chantunalas e davart las dumondas actualas dal di, nun ch’ ella saja da l’avis ch’i saja necessari da convocar ina radunanza da delegads
  5. la represchentanza da la partida en tut las dumondas ed en tut las incumbensas che n’ èn betg resalvadas expressivamain ad in auter organ da partida
  6. Crear in preventiv per la partida chantunala
  7. Procuraziun dals meds finanzials per la partida chantunala e la fracziun
  8. Approvaziun dal quint annual da la partida chantunala
  9. Fixar las contribuziuns da mandatarias e mandataris dal cussegl grond, da la regenza, dal cussegl naziunal, dal cussegl dals chantuns, dal cussegl federal e da las dretgiras
  10. tgira da las relaziuns cun la PLD.Ils Liberals Svizra e las partidas regiunalas, cirquitalas e localas sco er las secziuns
  11. Fixaziun da las cumpetenzas finanzialas per il secretariat
  12. la politica da persunal
  13. la strategia da medias
  14. assister e coordinar las cumissiuns

2) Plinavant ademplescha ella tut las incumbensas, per las qualas betg in auter organ n’ è cumpetent.

3) Per tschertas funcziuns po la direcziun crear in carnet da duairs. Ella dispona d’in organigram che infurmescha davart la structura e davart las incumbensas da la direcziun sco er dals ulteriurs gremis da la partida.

4) La direcziun po fixar giuntas per preparar las fatschentas.

Art. 20 Secretariat

1) La PLD.Ils liberals dal Grischun maina in secretariat. L’elecziun da la manadra u dal manader da fatschenta è chaussa da la direcziun.

2) Il mainagestiun ademplescha tut las incumbensas administrativas ch’ èn necessarias ed impurtantas per il funcziunament da la partida. Las incumbensas detagliadas èn descrittas en in carnet da duairs che vegn decretà da la direcziun. L’ indemnisaziun da la gestiun vegn fixada da la direcziun. Il mainagestiun / il mainagestiun è commember da la direcziun.

Art. 21 Fracziun dal cussegl grond

1) A la fracziun dal cussegl grond appartegna la totalitad da las commembras e dals commembers liberals en il cussegl grond.

2) La fracziun sa constituescha sezza e fixescha independentamain sia moda da lavurar. En il rom dals princips da la partida è ella independenta en sia decisiun. Ella collavura dentant stretgamain cun la direcziun e rapporta annualmain a la radunanza generala davart sia activitad. Las incumbensas administrativas vegnan manadas dal secretariat.

Art. 22 Post da revisiun

Il post da revisiun vegn furmà da duas revisuras. Ellas ed els vegnan elegids da la radunanza da delegads per mintgamai 4 onns a chaschun da las elecziuns da renovaziun totala.

Las revisuras ed ils revisurs examineschan il quint annual e rapportan a la radunanza generala.

V. Elecziuns

Art. 23 Elegibladad

Mintga commember d’ina partida è elegibel.

Art. 24 Durada d’ uffizi

La durada d’uffizi importa 4 onns.

Art. 25 Demissiun

Mintga commember elegì en in uffizi ha d’ communitgar en scrit sia demissiun il pli tard ils 31 da mars avant l’ elecziun respectiva a la direcziun.

Art. 26 Maina da l’ elecziun e da l’ entrada en uffizi

A la radunanza generala han lieu las elecziuns per regla durant l’emprim mez onn. L’entschatta vegn fatga directamain suenter l’elecziun.

Art. 27 Elecziuns substitutivas

Sch’ ina persuna elegida sorta definitivamain da l’ uffizi en il decurs d’ ina perioda d’uffizi, sto vegnir fatga in’ elecziun substitutiva per il rest da la perioda d’uffizi, nun che la proxima elecziun ordinaria haja lieu entaifer ils proxims 6 mais.
VI. Finanzas

Art. 28 Procuraziun da meds finanzials

1) Ils meds finanzials da la partida chantunala vegnan procurads tras:

  • las contribuziuns da commembranza da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas.
  • Contribuziuns dals commembers singuls
  • club supporter
  • donaziuns voluntaras
  • acziuns spezialas
  • Contribuziuns da mandatarias e mandataris dal cussegl grond, da la regenza, dal cussegl naziunal, dal cussegl dals chantuns, dal cussegl federal e da las dretgiras

2) La direcziun relascha las disposiziuns executivas necessarias.

Art. 29 Suttascripziun giuridicamain lianta

La presidenta u il president ubain la vicepresidenta u il vicepresident maina la suttascripziun giuridicamain lianta ensemen cun la manadra u il manader da fatschenta.

VII. Responsabladad

Art. 30 Responsabladad

La partida sto star buna per obligaziuns finanzialas mo fin a l’autezza da la facultad da l’ uniun. Ina responsabladad che surpassa quella na datti betg.

Art. 31 Protecziun da datas

1) L’uniun registrescha dals commembers exclusivamain las datas persunalas ch’ èn necessarias per ademplir l’ intent da l’ uniun. Il secretariat procura per ina segirezza da las datas adequata a la ristga.

2) Las datas da commembers, en spezial il num, l’adressa, il numer da telefon sco er l’adressa dad e-mail, vegnan communitgadas a la partida mamma sco er a las partidas localas, cirquitalas e regiunalas cumpetentas sco er a las secziuns.

3) L’elavuraziun da las datas da commembers succeda dal rest tenor las disposiziuns da la legislaziun svizra davart la protecziun da datas e tenor la decleraziun davart la protecziun da datas sin la pagina d’internet.
VIII. Disposiziuns spezialas

Art. 32 Collavuraziun sur las partidas

Cun organisaziuns parentas d’impurtanza chantunala u regiunala po la partida fixar ina regulaziun temporala per collavurar. La decisiun en chaussa è chaussa da la direcziun, sche quai na vegn betg intervegnì en las cumpetenzas da la radunanza da delegads.

Art. 33 Obligaziun da pajar contribuziuns en cas d’ extrada

Partidas localas che sortan e commembers singuls èn obligads da pajar contribuziuns per l’onn da gestiun current. Cun lur extrada perdan ellas tut las pretensiuns envers la partida.

Art. 34 Mess en vigur ils statuts

Quests statuts entran en vigur cun lur acceptaziun e remplazzan quels dals 11 da matg 2005.

Art. 35 Statuts da las partidas regiunalas, cirquitalas e localas

Las partidas regiunalas, cirquitalas e localas adattan lur statuts a chaschun da la proxima revisiun, dentant il pli tard entaifer trais onns dapi l’entrada en vigur, quella da la partida chantunala.

Il president: Bruno W. Claus
Il manader da fatschenta: Werner Natter

20240519_Statuten-FDP_GR-genehmigt.pdf